Czym jest metoda sokratejska?
Metoda sokratejska to forma dialogu nazwana na cześć ateńskiego filozofa Sokratesa. Nauczyciel zadaje w niej serię pytań zamiast podawać odpowiedzi. Jej podstawowe kroki to: poproś o definicję, sprawdź ją na przykładach, znajdź kontrprzykład, który ją podważa, i poproś o lepszą definicję. Celem nie jest wygrana, lecz dojście do jaśniejszego, lepiej uzasadnionego zrozumienia albo szczere przyznanie, czego się nie wie.
Sześć rodzajów pytań sokratejskich
Popularny podział wyróżnia sześć rodzajów pytań sokratejskich: doprecyzowujące („Co dokładnie rozumiesz przez sprawiedliwość?”), badające założenia („Co uznajesz tu za oczywiste?”), badające dowody („Skąd to wiesz?”), pokazujące inne punkty widzenia („Co odpowiedziałby ktoś, kto się z Tobą nie zgadza?”), dotyczące konsekwencji („Jeśli to prawda, co jeszcze z tego wynika?”) oraz pytania o samo pytanie („Dlaczego to jest dla Ciebie ważne?”). Dobry rozmówca sokratejski AI korzysta z wszystkich sześciu rodzajów.
Możesz zadawać te pytania także sobie. Zanim oddasz wypracowanie lub podejmiesz decyzję, przejdź przez wszystkie sześć rodzajów pytań i na każde odpowiedz jednym zdaniem. Tam, gdzie nie potrafisz odpowiedzieć, znajdziesz słaby punkt swojego rozumowania.
Jak najlepiej korzystać z sokratejskiego nauczyciela AI
Poproś AI, by zadawało po jednym pytaniu i nie podawało odpowiedzi, chyba że poprosisz o wskazówkę. Odpowiadaj szczerze, także „nie wiem”, bo właśnie wtedy zaczyna się prawdziwa nauka. Co kilka wymian podsumuj swoje aktualne stanowisko jednym zdaniem, by zobaczyć, jak się zmieniło. Przy nauce użyj AI po przeczytaniu rozdziału: „Pytaj mnie o przyczyny inflacji, aż będę umieć wyjaśnić je bez notatek”.
Gdy uznasz, że Twoje stanowisko jest już dobrze ugruntowane, poddaj je próbie. Rozpocznij debatę w Debatly na temat swojej dopracowanej tezy i pozwól optymiście, sceptykowi oraz adwokatowi diabła przedyskutować ją. Werdykt sędziego pokaże, które części Twojego stanowiska nadal wymagają uzasadnienia.